İlm-i Hâl

Euzubillahimineşşeytanirracim. Bismillahirrahmanirrahim.

Ve cealnâ mimen yestemîûnel kavle, fe yettibîûne ehsene.

Sallu alâ resûlinâ Muhammed.

Sallu alâ tabîbî kulûbinâ Muhammed.

Sallu alâ şefî'e zünûbinâ Muhammed.

Evet.

İnşaAllah bu hafta gusül ve teyemmüm konularını işleyeceğiz ve böylelikle taharet konularını tamamlayıp önümüzdeki haftadan itibaren inşaAllah namaz

bahislerine geçeceğiz.

En başından itibaren taharetle ilgili konuları işlerken şöyle bir tasnif yapmıştık hatırlayacak olursak.

Taharet ikiye ayrılıyor. Büyük temizlik ve küçük temizlik

olmak üzere. Bunları gerektiren durumlarda işte hades diyoruz buna. Büyük hades ve küçük hades.

Normal abdestsizliğe yani küçük abdest dediğimiz Türkçedeki duruma hadesi asgar yani küçük hades deniyor.

Diğerine ise hades-i ekber yani gusül

bugün işleyeceğimiz konu buna da hades-i ekber.

Bundan olan temizliğe de işte taharet-i kübra yani büyük temizlik deniyor.

Bunların her ikisinin de yerine yani suyla bu temizlikleri yaptığımız için su bulunamadığı

takdirde bunların her ikisinin yerine geçmek üzere de bir de temizliği var. Yani üç tür temizlik var esasen.

Abdest, gusül ve teyemmüm.

Şimdi ilgili ayeti kerimeyi tekrar hatırlayalım. Maide Suresinin

6. ayetinde Cenab-ı Allah önce abdestin farzları diyebileceğimiz o dört tane yıkanması ve mesle edilmesi gereken huzurları beyan ediyor idi. Ayetin devamında ve inküntüm cünüben fettahheru ifadesi geçiyor.

Eğer cünüp iseniz fettahheru tertemiz olun, arının yani pirupak olun.

Normal bir temizliğin ötesinde daha da ileri bir temizlik burada emrediliyor.

Bir de yine bununla ilgili olan Nisa Suresinin

43. ayeti var. Yani Maide Suresinin 6. ayeti bir de Nisa Suresinin 43. ayeti var. O ayeti de okuyalım.

Bismillah.

Ya eyyuhellezine amenu la takrabus salate ve entüm sükara.

Ey iman edenler, sarhoş iken namaza yaklaşmayın. Bu ayeti kerime malumuz içkinin tamamen yasaklanması öncesinde nazil olmuş bir ayet. Cenab-ı Allah içkiyi belli bir süreç

akabinde tamamen haram kılıyor.

Önce içkide bazı iyilikler, insanın nefsine hoş gelecek şeyler var ise de aslında daha çok çirkindir, daha mazarratı,

kötülükleri daha fazladır mealindeki ayet iniyor.

Daha sonra işte sarhoşken bazı sahabelerin sarhoşken namaz kıldığına dair bir hadise olmuş.

İşte Kuran'ı Kerim'de ayetleri karıştırmışlar.

Bunun üzerine bu ayet nazil oluyor.

La takrabus salate ve entüm sükara.

Sarhoş iken namaza yaklaşmayın.

Hatta ta'lemu ma tekulun.

Aykana kadar, ne dediğinizi bilir. Hale gelene kadar namaza asla yaklaşmayın.

La cünüben illa abiri sebilin.

Cünüp iken de namaza yaklaşmayın.

İlla abiri sebilin. Ama yolcu iseniz müstesna.

Bu yolcu iseniz ne demek? Bununla ilgili iki farklı izah var, iki farklı tefsir var. Birisi bildiğimiz manada

seferilik. İlla abiri sebilin.

Hatta tav tesilu. Yani namaza yaklaşmayın.

Kusul alana kadar yaklaşmayın.

Ama illa abiri sebilin.

Teemmüm alabilirsiniz.

Bu genel kabul edilen ayetin manası, genel müfessirlerin çoğunun kabul ettiği manada bu şekilde.

Seferde iken, eğer kusul abdesti

alabilecek durumda değilseniz teemmüm alın.

Şeklinde bir ruhsat bildiriyor ayet-i kerime.

Bir diğer manası da şöyle.

Efendimiz Aleyhissalatü Vesselam Medine'ye ilk hicret ettiğinde

Mescid-i Nebevi inşa ediliyor.

Kendi Hücre-i Saadet'i de hemen Mescid'in kenarına inşa ediliyor.

Muhacirlerden bazı sahabelerin evleri de Mescid'in etrafına inşa edilmiş. Onların da evleri,

odaları Mescid'e açılıyor.

Tam günümüzdeki gibi bir cami şeklinde değil. Biraz daha peygamberimizin insanlarla buluştuğu, konuştuğu yer gibi

ilk başlarda olduğu için Efendimiz'in Hane-i Saadet'te, Hücre-i Saadet'te olduğu gibi diğer bazı sahabelerin evleri de Mescid-i Nebevi'ye açılıyor.

Yani dışarı çıkmak için, şehre inmek için

Mescid'den geçmek zorundalar.

Bazen de cünüp olabiliyor insanlar veya hanımlar özel günlerinde olabiliyorlar. Bu takdirde caminin içinden Mescid-i Nebevi'nin içinden geçebilirsiniz.

İlla âbir-i sebil'in ifadesinin bu manaya geldiğine dair müfessirlerden nakledilen bir izah var.

Ama dediğim gibi genel olarak âlimlerin kabul ettiği manaya göre bu sefer durumuna beyan ediyor.

Şimdi ayetin devamında, bu Nisa Suresinin 43. ayetinden bahsediyorum. Devamında şöyle geliyor.

Ve inküntüm merda ev alâ seferin.

Eğer hastaysanız yahut seferdeyseniz ev câe ehadum minkum minel gâid

büyük abdest bozduysanız ev lâ mestumun nisâe kadınlarla münasebette olduysanız felem tecidû mâen normalde ne yapmamız lazım? Gusül, abdest veya gusül almamız lazım. Ama su da bulamadınız ise

su da bulamadıysanız, fe teyemmemû sa'îden tayyibâ. İşte temiz topraktan, sa'îden tayyibâ, temiz kara parçasından teyemmüm alın. Fem sahû bi vucûhikum

Ayetin hemen devamında teyemmümün nasıl alınacağı da beyan ediliyor. Fem sahû bi vucûhikum yüzlerinizi mes'edin ve eydikum ve ellerinizi mes'edin. İnnallâhe kâne affuven rafûrâ. Allah-u Teala çokça bağışlayıcı, affedicidir.

Evet. Bugün inşallah hem gusülü hem teyemmümü işleyeceğiz. Gusülden başlayalım ilk olarak. Gusül kelime anlamı yıkanmak demek.

Yani gasil, daha önce de söylemiştik. Gasil, Arapça'da yıkanmak yani gasilhane var ya, Türkçede de kullanılıyor. Gassal, işte cenaze yıkanı, gassal deniyor. Cenazenin yıkandığı yere işte gasilhane deniyor malumunuz. Gusül özel bir temizlik türü. İşte

cünüplükten, cenabetten temizlenmeye gusül diyoruz. Türkçede boy abdesti dediğimiz şey.

Gusülü gerektiren durumlar nedir? İşte cünüplük

erkekte ve kadında cünüplük durumu bu cünüplüğünde işte sebepleri var. İhtilam sebebi veyahut da cinsi münasebet olmak üzere iki tane sebebi var. Bunun dışında bir de hanımların hayız ve nifas hallerinin, günlerinin

tamamlanması. Yani hayızdan ve nifastan temizlenmeleri.

Dolayısıyla gusülün üç tane sebebi var diyebiliriz.

Yani ihtilam olmak, cinsi ilişkiye girmek ve hanımların hayız ve nifastan temizlenmeleri durumunda gusül farz oluyor.

Şimdi gusül niye farz? Gusül aslında abdest gibi tıpkı. Yani gusül kendinde farz olmaktan ziyade namaz kılmak için, aslında ibadet için farz yani. Ayet-i Kerime'de, Maide suresindeki ayet nasıl başlıyordu?

Namaz kılmaya kalktığınızda, namaz kılacağınızda abdest farz oluyor. Gusül de böyle.

Gusül de aslında bizim namaz vakti girdiğinde, yani namaz kılmakla memur hale geldiğimizde gusül farz hale geliyor.

Dolayısıyla yani gusül bizzat maksut bir ibadet değil, bir vesile olarak.

Yani bir ibadete, maksut bir ibadete vesile olmak üzere emredilmiştir.

Farz olan gusüller bunlar. Başka gusül

türler de var, onlara biraz sonra değineceğiz.

Şimdi ihtilamdan kısaca bahsedelim.

İhtilam olmak, bir çocuk, kız çocuğu olsun, erkek çocuğu olsun bulu uçağına geldiğinde

dinen artık mükellef bir kimse haline geliyor.

Emirlerle, yasaklarla, dini taleplerle, farzlarla, vaciplerle, haramlarla muhatap hale geliyor. Mükellefiyet diyoruz buna. Mükellefiyetin bir

maddi bir de manevi göstergesi var.

Yani bir bedeni olgunluk, bir de zihni olgunluk diyebileceğimiz iki şartı var.

Zihni olgunluk, buna akıl, akli melek ediyoruz. Yani kişinin belli bir

düşünme kapasitesine, iyi kötüden ayırt edebilecek, artık faydalıyı zararlıdan ayırt edebilecek noktaya gelmesine ve kendini artık idare edebilecek bir zihni olgunluğa, akli olgunluğa gelmesine akil olmak diyoruz. Türkçe'de kullanırız ya

akil, bali şeklinde. Buna akil olmak denir.

Bu zihni, işin zihni tarafı bir de bedeni tarafı var. Bedeni taraf da yani kişinin hem dini yükümlülükleri hem de hayatını idame ettirebilmek için ihtiyaç duyduğu şeyleri

yerine getirebilmek için bir de bedeni bir olgunluk elde etmesi lazım. Yani bedenen de belli bir noktaya gelmesi lazım. Buna da blue, bali olmak diyoruz. Bu insandan insana değişiyor.

Yani insanların akli tekamülleri de, bedeni

cismi tekamülleri de kişiden kişiye değişiyor. Bunun belli bir herkeste aynı şekilde aynı anda tezahür eden bir şey yok. Yani bir sınır yok.

Kişiden kişiye değişiyor ama ulema

bazı sınırlar, alt ve üst sınırlar belirlemişler.

Bunun erkekler için alt sınır 12 yaş, kızlar için 9 yaş.

Yani bu şu demek, 9 yaşını henüz doldurmayan bir kız çocuğu haiz gördüğünü

iddia etse bile o haiza yorulmaz. Yani haiz gördüğü kabul edilmez. Hastalık belki bir hastalık sebebiyle veya bir özür sebebiyle geldiği kabul edilir ve 9 yaşını henüz ikmal etmediyse yani adet görmeye başlasa bile

ona yani baliga denmez.

Erkeklerde de bunun alt sınırı 12 yaş. Yani 12 yaşını doldurmayan bir erkek çocuğu ihtilam olsa bile bunun bir anormal bir durum olduğu, normal olmadığı

kabul edilir. 12 yaşını doldurana kadar henüz çocuk mükellef sayılmaz.

Üst sınırı da Ebu Hanife kızlarda 17 yaşında olması, erkek çocuklarda da 18 yaşında olması olarak Ebu Hanife bunu kabul ediyor.

Yani 17 yaşını dolduran bir kız çocuğu henüz fiziken yani adet görmeye başlamasa bile fiziken bali olmasa bile şer'an dinen artık baliga sayılır.

Dinin emirleriyle, yasaklılarıyla muhatap hale gelir.

Erkek çocukları da 18 yaşını doldurmakla birlikte henüz ihtilam olmasalar dahi sorunlu hale gelirler. Emirlerle, yasaklılarla farzlarla, vaciplerle muhatap hale gelirler.

Bu aralıkta yani

erkek çocukları 12 ile 18, kız çocukları da 9 ile 17 yaşları aralıklarında bedenen bir takım gelişmeler oluyor. Kız çocukları hayız görmeye başlıyorlar, erkek çocukları da ihtilam oluyorlar ve böylelikle

ihtilam olmakla birlikte gusül onlara farz oluyor. Konuyu gusüle getirecek olursak gusülün farziyeti böylelikle başlıyor.

Erkek çocuklarında bu düş görmek dediğimiz, rüyada

ihtilam olmak şeklinde oluyor.

İlk tezahürü bu şekilde oluyor. Zaten ihtilam kelimesi de Arapça'da düş görmek demektir.

Kelime anlamı hulüm, ayette de geçiyor ya Hz. Yusuf'un kardeşlerinin gördüğü rüyalara

karanlık, belirsiz rüyalar anlamında geçen bir kelime. Hulüm, ahlem, rüya görmek demek. Ehtelemede düş görmek, Türkçe'de de düş azmak falan derler ya, o anlamda bir kelime.

Düş görmekle, ihtilam olmakla

kişinin gusül abdesti alması artık farz hale geliyor. Bu kadınlarda da olabilir.

Aynı şekilde düş görmek suretiyle ihtilam olmak sadece erkeklere mahsus bir şey değil, kadınlarda da söz konusu olabilir.

Bunun ilk anından bahsettik şimdiye kadar.

İlk kez ihtilam olan bir çocuk. Bu aradaki dönemde mürahaka, sinni mürahaka deniyor.

Çocuk, erkek çocuğu diyelim, 12-13 yaşlarına gelmiş, her an

gülü uçağına girebilir, her an ihtilam olabilir ama henüz hali hazırda olmadığı, bu dönemde mürahaka denir.

Artık bedenen belli bir olgunluğa gelmiş yani her an ihtilam olup da mükellef hale gelebilecek bir çağ anlamında

mürahaka deniyor.

Bu yaşlarda çocuklara artık gusülü, abdesti, namazı öğretmek gerekiyor. Zaten Efendimiz 7 yaşından itibaren çocuklarınıza namazı emredin, alıştırın, 10 yaşından itibaren

daha ciddiye alın mealinde Hazreti Peygamber'in emir ve tavsiyeleri var. Ama yapılmadı ise de 12-13 yaşlarından itibaren mutlaka çocuklara, erkek çocuklarına, kız çocuklarına fark etmez. Hepsine gusül almak nedir,

cünüplük nedir, haiz nedir, ihtilam nedir? Bunları mutlaka öğretmek gerekiyor.

Aksi takdirde bir yaştan sonra zaten öğretmek, onları alıştırmakta zor hale gelebilir.

Şimdi erkek

çocuğundan biraz daha bahsedelim. Bir insan ihtilam çağından itibaren artık bir kere ihtilam oldu, artık mükemmel hale geldi.

Sonrasında yaşayabileceği şeyler babında söylüyorum.

Sabah uyandı,

çamaşırında bir yaşlık gördü. Şimdi bir erkekten gelen idrar dışındaki sıvılar üç türlü.

Bunlar bir meni diye bir sıvı geliyor, mezi diye bir sıvı geliyor, bir de vedi diye bir sıvı

geliyor. Bunlar idrarın dışındaki diğer üç sıvı.

Meni malum, gusülü gerektiren şeye meni diyoruz, yoğun bir madde.

Buna ilave eden bir de yine mezi ve vedi geliyor.

Mezi de yine insanda bir takım cinsel duyguların harekete geçmesiyle şehvet duyguların harekete geçmesiyle gelen bir akıntı ama meni gibi değil, daha şeffaf, daha hafif bir

akıntı. Meziden dolayı gusül gerekmiyor.

Efendimiz'e sormuşlar, yani sahabiler Hz. Peygamber'e gelip soruyorlar, ya Resulallah, meni öncesinde gelen bir takım bazı şeyler oluyor.

Sahabilerden birisinden nakledilen bir ifade var.

Benden çokça mezi gelir, ne yapmam gerekiyor ya Resulallah.

Efendimiz diyor ki, gusül almanıza gerek yok, normal abdest almanız kâfi. Mezi dediğimiz şey yine şehvetle alakalı ama meninin

dışında başka bir akıntı malum.

Bir de vedi var. Bu vedi de genelde idrarla birlikte oluyor. Yani abdest bozma öncesinde veya sonrasında gelen yine hafif böyle yapışkan bir sıvı ama

meziye göre biraz daha rengi koyu ama idrarın öncesinde veya sonrasında geldiği için ona da meni hükmü verilmemiş.

Asıl erkekten gelen bu üç sıvıdan sadece meniden gusül abdesti gerekir.

Şimdi mesele şu, bir çocuk ergen, yetişkin veya herhangi bir erkek yani şahıs, yaşı önemli değil, sabah kalktığında çamaşırında bir yaşlık gördüğü zaman ne yapacak?

Eğer ihtilam olduğunu hatırlıyor ise yani rüyasında ihtilam olduğunu hatırlıyor ise ve bu gelen sıvının da bundan neşet ettiğinden emin ise gusül abdesti alması farzdır.

İhtilam olduğunu hatırlamıyor ama yine gelen sıvının çamaşırındaki yaşlılığın meni olduğuna kanaat ettiyse yine tabi ki gusül abdesti alması gerekiyor. Ama mezi olabileceğine dair kuvvetli bir zanlı

oluşursa yani bakıyor bu meni gibi değil.

Daha idrara yakın, biraz daha hafif bir akıntı, mezi şeklinde bir akıntı.

Burada da bazı alimler bu ihtilam değildir, dolayısıyla gusül abdesti almaya gerek yoktur

diyen alimler var. Ancak ihtiyaten yine bu gibi durumlarda da ihtiyaten gusül abdesti almakta yarar var. Ama yüzde yüz eminse yani meni değil, mezi veya zaten uyumadan önce de biraz böyle

akıntı gelmiş idi, zaten çamaşır biraz yaşlı yani meni dışında zaten bir akıntı gelmişti bunu da biliyor ise yine gusül abdesti almasına gerek yok. Ama ihtiyaten dediğimiz gibi uyanıklıkta bir yaşlık görüldüğünde gusül abdesti

almakta yarar var. Bu hanımlar için de söz konusu olabilir. Yani sadece erkeklere mahsus değil, hanımlar da ihtilam olabilirler. Onlardan da yine bu kabilden sıvılar gelebilir. Onların da yine gusül abdesti almaları gerekiyor.

Şimdi burada meninin gusül abdestlerini gerektirmesi için iki şart var.

Arapça şöyle geçer.

Yani bu meni dediğinden sıvı hızlı bir şekilde yani fışkırırcasına hızlı bir şekilde

çıkacak ve şehvetten naşi olacak.

Şehvetten naşi değilse yani şehvet dolayısıyla gelmediyse bu nasıl olabilir? Bu şeye benziyor.

Bal yiyerek sarhoş olma diye bir mesele vardır ya

ona benziyor. Yani bazen insanlar çok korktuklarında böyle işte çok aşırı heyecanlandıklarında panik yaptıklarında veya psikolojik rahatsızlıkları varsa işte böyle obsesif kompensif durumlarda veya böyle yüksek bir yerden atladıklarında, düştüklerinde falan da

meni gelebiliyor imiş. Kitaplarda öyle yazıyor.

Herhalde biraz psikolojik yaşayanların böyle güç duruma düşmeleri neticesinde yaşanan bir şey.

Bu gibi durumlarda bu artık bir arızi bir durum.

Bir hastalık sebebiyle gelmiş olduğu için bundan dolayı kusül abdesti almaya gerek yok.

Ama şehvetten naşi, cinsel duyguların harekete geçmesinden naşiye eğer meni geldiyse mutlaka kusül abdesti almak lazım.

Evet bir de hızlı bir şekilde çıkması dedik. Bunun da manası şu şimdi meni mahallinden yani vücudun içerisinde üretildiği yerden harekete geçti ama onu bir şekilde

çıkmadan kontrol altına alındı.

Kişi işte kendini tuttu kontrol altına aldı ve çıktı.

Bu durumda gusül abdesti almasına gerek yok.

Söndükten sonra, yani arzu söndükten sonra,

cinsel huzurda tekrar söndükten sonra eğer çıkarsa gusül abdesti almak gerekir mi?

İşte burada bazı âlimler gerekmez diyor, bazı âlimler gerekir diyor ama ihtiyaten yine de bu gibi durumlarda da gusül abdesti almakta

yarar var.

Evet, hanımlarda da işte bu birincisi ihtilam dedik, ikincisi cinsel münasebet, yani şeyi gerektiren, gusülü gerektiren, farz olan gusüllerden bahsediyoruz.

İkincisi cinsel münasebet, işte bir erkekle bir kadının normal mutat yoldan ilişkiye girmeleriyle birlikte her ikisine de gusül abdesti almak farz hale geliyor. Burada sünnet mahallelerinin buluşması kâfi.

Yani ilişkinin tamamlanması, işte boşalma falan onlara şart değil. Erkek için de kadın için de sünnet mahallelerinin buluşması kâfi.

Yani yarım kalsa bile tamamlamazsalar bile yine gusül abdesti almaları gerekiyor.

Dikkat ederseniz normal mutat yoldan ilişki dedik, yani bunun dışındaki ilişkiler zaten haram olduğu için onlara dair zaten bir şey söylemeye gerek yok.

Üçüncüsü de hanımlara mahsus

olarak hayız ve nifastan arınma durumu. Yani bir kadın hayız bittiği zaman gusül abdesti alacak. Nifas, doğum sonrası lohusalık dediğimiz o dönem sona erdiği zaman yine gusül abdesti alarak

temizlenecek ve normal ibadetlerine devam edecek.

Bunlar farz olan gusüller. Bir de sünnet ve müstahap olan gusüller de var. Cuma günleri gusül abdesti

almak biliyorsunuz sünnettir. Efendimiz Aleyhisselam kendisi zaten hep yapıyor. Ashaba da tavsiye ediyor.

Bu konudaki rivayetler çok gerçekten güçlü ve bilinir olduğu için bazı alimler cuma günü gusül abdesti almaya vacip diyenler bile olmuş. Mesela İmam Malik

diyor ki bu vacip bir sünnettir.

Diğer sünnetlerin fevkinde daha da güçlü anlamında cuma günleri gusül abdesti almak vacip bir sünnettir demiş İmam Malik.

Ramazan ve kurban bayramlarında

haçta ihrama girerken, vakfeye durmak için Arafat'a giderken bu vakitlerde de yine gusül abdesti almak sünnettir.

Bir de mendup müstahap gusül abdestleri de var.

Ne gibi? Mesela küsuf, hüsuf, güneş ayı tutulması Müzdelife'de, Mina'da vakfe öncesinde gusül abdesti almak.

Sonra bir büyük ziyaret edileceğinde gusül abdesti almak.

Bunlar da mendup, müstahap abdestler.

Keza bir kişi yeni Müslüman olduğu vakit eğer cünüp değilse

bir kişi Müslüman olduğunda cünüp halde ise gusül abdesti alması farz. Ama cünüp değil.

Hiç ihtiram olmamış değil mi?

Veyahut da kendi dinince temizlenmiş.

O halde İslam'a girdiği takdirde gusül abdesti alması

onun da yine müstahap oluyor.

Farz olan gusülü söyledik.

Mendup olan, müstahap olan gusülleri de söyledik.

Evet, gusülün farzları nedir?

Yani gusül nasıl yapılır?

Gusülün farzları, az önceki ayeti kerimeden fettahheru ifadesine dikkat çekmiştik ya fettahheru, tertemiz olun, arının demek.

Bu demek ki normal abdestin daha ötesinde bir temizlik anlamına geliyor.

Yani pirupak olun, tertemiz hale gelin manasında olduğu için ayeti kerime, sonra abdeste göre daha da ileri bir temizlik.

O yüzden bir, ağzı iyice yıkamak, iki burnu iyice yıkamak

ve cemi beden derler, cümle bedeni yıkamak.

Yani bütün vücudu yıkamak gusülün üç tane farzıdır.

Mazmaza ve istinşak, cümle bedeni yıkamak.

Mazmaza ve istinşak hatırlayacak olursak abdeste farz değildi.

Abdestin sünnetleri içerisinde ağza buruna su vermek, Hanefi mezhebinde abdestin sünnetleri içerisinde ama gusülde farz.

Çünkü vücudun tamamının temizlenmesi gerekiyor.

O ağız ve burnun da vücuttan

içi, yani ağzın içi ve burnun içi de vücuttan sayıldığı için buraların da yine yıkanması gerekiyor.

Ve hiçbir kur yer kalmayacak şekilde bütün vücudun yıkanması gerekiyor. İşte bunun için de hassas yani dikkatli olmak lazım. Vücudun böyle

suyun ulaşması zor olan yerler, işte göbek çukurudur, küpe kullananlar, küpenin deliğidir. Bu gibi yerlere suyun ulaştırılması için hassas olmak gerekiyor.

Eğer hanımlar özellikle küpe kullanıyorlarsa

küpe deliğine suyu ulaştırmak için dikkat etmeliler.

Ama küpe kullanmayı bırakmış, o delik de zamanla kapandıysa artık orayı yıkamaya gerek yok.

Ama küpe, halihazırda küpe takılı değil ama delik açık. Şimdi orası delilince

vücudun harici sayılıyor. Yani niye suyu oraya ulaştırmak lazım?

Çünkü delilen bir yer vücudun haricine dönüşüyor.

O yüzden de oraya mutlaka suyu ulaştırmak lazım. İşte göbek çukurudur, eklem içleridir. Bu gibi yerlere de

suyun ulaştırılması lazım.

Gusülde niyet farz mı?

Abdeste farz değildi değil mi?

Hanefilerde niyet farz değildi, gusülde de farz değil. Yine bu noktada Hanefi mezhebi

diğer mezheplerden ayrılıyor. Diğer mezheplere göre abdeste olduğu gibi gusülde de mutlaka niyet edilmesi gerekir.

Yani herhangi bir temizlikten, duş almaktan, normal banyo yapmaktan gusülü ayıran şey niyettir

diyor diğer mezhebi uleması. Bizim Hanefi imamlar diyorlar ki hayır bu bir temizliktir. Tıpkı abdeste olduğu gibi bu da bir temizliktir. Bizzat maksut bir ibadet değildir.

O yüzden bir kimse denize girse çıksa, duş alsa,

ağzını burnunu da yıkadıysa, vücudunu her yerine de suyu ulaştırdıysa Hanefi mezhebine göre gusül abdesti almış sayılır, niyet etmese dahi. Ama dediğim gibi diğer mezheplere göre farz.

Bunun dışında başka bir ihtilafla yani farz olup olmadığı ihtilafla olan başka bir şey yok. Hazreti Peygamber Efendimizin sünnetine uygun şekilde gusül nasıl alınır? Öncesinde gusüle başlamazdan evvel elimizi bir yıkıyoruz ilk olarak.

Vücudumuzda eğer necis bir madde varsa cins ilişki sonrasında işte bir meni ihtilam veya ihtilam sonrasında vücuda herhangi bir yerine bulaşmış bir menidir, diğer şeylerdir varsa bunları evvela temizlemek gerekiyor.

Önce bunları temizlemek, işte el yıkamak bunları temizlemek sonrasında en uzun besmele çekmek niyet almak ve sonrasında ağza buruna su verip normal bir abdest almak biliyorsunuz sünnete uygun bir şekilde

yani abdest alarak başlıyoruz yani gusüle ardından başımıza sağ tarafımıza ve sol tarafımıza 3'er defa su dökmek suretiyle gusül abdestini tamamlıyoruz.

Gusül esnasında tabi insan giyinik olmadığı için kıbleye dönmemeli.

Bu tavsiye edilmiyor. Yani normal abdest alırken kıbleye dönmek sünnettir ama gusül esnasında kıbleye dönmemek gerekiyor. Yani yanı kıbleye vermek

gerekiyor. Çünkü setre avreti riayet edilen bir ortam değil. Konuşmamak gerekiyor.

Uzatmamak gerekiyor. Suyu israf etmemek gerekiyor. Yine peş peşe yani araya fasla sokmadan

yapılması gerekenleri peş peşe yapmak tertibe riayet ederek sıralamaya keza riayet ederek bunları tamamlamak gerekiyor.

Konuşmamak yine aynı şekilde. Sesi yükseltmemek.

Dua okunmaz. Yani abdestte mesnun

dualar vardı ama gusülde dua okunmaz.

Çünkü dediğim gibi setre avreti riayet edilmeyen bir durum.

Hemen yani bir acet gibi adeta hemen işimizi görüp banyodan çıkmak gerekiyor.

Başkalarına görünmemek gerekiyor. Zaten yine

setre avreti olmadığı için yalnız gusül abdestini yalnız başına almak lazım. Hamamlarda eğer gusül abdesti alınıyorsa mutlaka yine mahrumiyete dikkat etmek lazım. Yani haram olan yerleri açmadan gusül abdesti almak

lazım. Eğer suyun akıp gittiği bir yerde almıyor isek bir teknede işte leğende falan böyle küvette bu gibi bir yerde gusül abdesti suyun biriktiği bir yerde gusül abdesti alınıyor ise ayakları yıkamayı

en sona bırakmak lazım. En son çıkarken az önce demiştim ya abdest alarak başlıyoruz.

Evet abdest alacağız ama ayaklarımızı yıkamayacağız. En son çıkarken ayakları yıkayarak dışarı çıkacağız.

Evet. Bu tabi oruçlu değilken bütün bu dediklerimiz geçerli.

Mazmaza ve istinşakta aşçıya gitmek de dahil değil mi?

Ağza buruna su verirken biraz biliyorsunuz mübalağa yapıyoruz.

Gargara yapıyoruz. Burnumuza

tam gittiğinden burun dibine suyun ulaştığından emin olmak için çekiyoruz. Ama bunları oruçluyken ihtiyatlı olma babında bunları yapmamak normal ağza buruna kafi miktarda su vermekle yetinmek

gerekir.

Evet.

İhtilam olmakla ilgili bir şey unutmuştuk.

Söylemeyi unutmuşum. Bir erkek işte

karşı cinse dokunmakla, onu görmek, hayal etmek veya tenasül uzvuyla oynamakla şehvet ve heyecandan meni gelirse yani cinse ilişki dışında veya uyurken, uyku dışında uyanıkken de yani şehvetten dolayı meni gelir

ise yine tabi ki gusül abdesti almak gerekiyor.

Şimdi eskiden bunu çok sorarlardı.

Artık pek sorulmuyor. Bilinir hale geldiği için hani diş yaptırmak gusüle mani midir falan diye hatırlarsanız

eskiden böyle bir mesele vardı. Bu işte ilk takma dişler çıktığı zaman bazı hocalar bunun vücuda bir ekleme olduğunu söyleyerek gusüle mani olduğunu söyleyen, iddia edenler olmuş ama bu tabi kabul edilmiyor.

Yani kaplama diş yaptırmak, takma diş yaptırmak falan bunların yani bir gusüle herhangi bir manilik durumu söz konusu değil.

Yine protez işte organlar yani el, ayak işte protez yerine gelirse bunların da yine

tabi ki gusüle mani bir durumu söz konusu değil. Bunların eğer yıkanmasında yani suyun bunların üzerine ulaştırılmasında sıhhat açısından bir problem yoksa, tehlike yoksa ulaştırmak gerekiyor. Ama bir sıkıntı olacaksa

suyun bunlara değmemesi gerekiyor ise ya mesih edeceğiz veyahut da hiçbir şekilde suyu oralara ulaştırmayacağız.

Evet.

Usulle ilgili şöyle bir bakayım

Ömer Nasuh Bilmen Efendi'den de bir bakalım değinmediğimiz mesele kaldı mı? İlla ki vardır da şöyle önemli Evet.

Bir gayrimüslim cünüp veya hayız veya nüfesa olduğu halde ihtida etse, az önce söylemiştik gusületmesi

farz olur. Hayzı veya nifası nihayet bulmuş olsa da eğer yıkanmamış ise yine gusül icap eder. Fakat temiz olan yani yıkanmış bulunan veya henüz cünüp, hayız ve nüfesa, yani nifas görmemiş bir gayrimüslim

erkek veya kadın ihtida etse yıkanması mendup olur.

Evet.

Gözlerin içini soğuk ve sıcak suyla yıkamak zararlı. Gözlere suyu ulaştırmaya gerek yok.

Ağız ve burnun içerisine ulaştırmak gerekiyor ama göze tabi ki ulaştırmaya gerek yok. Hatta bu zararlı olduğu için alimler bunu mekruh olarak görmüşler.

Bir de şu mesele var.

Bir özre mebni sünnet olmamış bir kimse

değil mi?

Çocuklara sünnet ettirmek lazım ama olmamış.

Ya bir engel olmuş veyahut da ne bileyim fırsat bulamamış falan. Bir özre mebni sünnet olmadıysa gusül abdesti alırken işte o

kabuğun içerisine suyu ulaştırması gerekiyor. Yani artık o vücudun dış tarafı sayılıyor. Yani kabuğun içi.

Sünnet mahalli diyelim.

Sünnet mahalline mutlaka suyu ulaştırması lazım.

Çünkü artık o bedenin dışı, zahiri sayıldığı

için.

Bir de şu mesele var.

Gusül etmesi farz olan. Yani cünüp olan kimseler neleri yapabilir neleri yapamaz. Bu da önemli bir mesele. Şimdi gusül etmesi farz olan

kimseler biliyorsunuz namaz kılamazlar.

Zaten ne demiştik? Gusül niye farz? Abdest niye farz?

Namaz kılmak için farz. Esasen namaz kılma olmasaydı gusülde abdeste farz olmayacaktı.

Dolayısıyla cünüp olan bir kimse namaz kılamaz.

Biliyorsunuz Kur'an'da okuyamaz.

Yani Kur'an'ı Kerim'den herhangi bir ayeti de yine cünüp iken bir kimse okuyamaz.

Ancak dua kastıyla okuyabilir.

Şimdi bu da tabii ihtilaflı bir konu. Yani cünüp

olanlar Kur'an okur mu okuyamaz mı? Şimdi Mustafa mesle edemez değil mi? Bu malum bu icmaili sabit.

Yani Mustafa elini alamaz. Kur'an'ı Kerim'e değemez, temas edemez. Bu konuda sahabe efendilerimizden itibaren icmai ümmet

hasıl olmuştur. Yani ümmetin icması vardır.

Biraz malum günümüzde tartışılan meselelerden birisi ama sahabe efendilerimizden itibaren bu konuda icma olduğunu vurgulamakta yarar var.

Tabi Hz. Peygamber Efendimiz'in irtihali akabinde

Kur'an'ı Kerim biliyorsunuz böyle bir kitap şeklinde hemen aktarılmış değildi. Hz. Ebu Bekir ilk kez Kur'an'ı Kerim'i cem ettirdi. Hz. Osman Efendimiz teksir edip vilayetlere gönderdi. Ama onlar da yine böyle merkezde yani şehir, vilayet merkezlerinde muhafaza edilmek üzere

gönderiliyor idi. Normal Müslümanların, sıradan insanların evlerinde günümüzdeki gibi Mustafa yoktu tabi ki.

Bu çok çok sonraları Mustafa'lar yaygınlaştı ama şeyler var. Parşomenler var, parçalar var, deri parçaları bazı büyük kemikler

veya metal bazı nesnelerin üzerine Kur'an'ı Kerim'in yazılı olduğu, ayetlerin yazılı olduğu şeyler var.

Bunlara dokunmanın cünüp iken dokunmanın caiz olmadığı, abdestsiz iken dokunmanın caiz olmadığı noktasında sahabilerden

itibaren İslam alimlerinin bir icması, ittifakı söz konusudur. O yüzden hassas davranmak lazım.

Namaz kılmak caiz değil dedik. Kur'an'ı Kerim'e temas etmek yani Mustafa dokunmak caiz değil.

Ve Kur'an kıraat niyetiyle yani Kur'an'dan bir ayeti

kıraat niyetiyle yine okumak da caiz değil. Ama dua niyetine felak, naz ihlas, ayetel kürsi gibi belli dua niyetine de Efendimiz'in tavsiye ettiği dua niyetine de okunabilecek olan ayetleri

dua kastıyla, kıraat kastıyla değil de dua kastıyla okunabilir. Buna ulema cevaz vermiş.

Peki, işte Kur'an'ı Kerim hafızlık eğitimi alan kız çocukları

ne yapacak? Bu da önemli bir mesele günümüzde.

Erkeklerle ilgili böyle bir durum yok değil mi? Erkek hemen ihtilam olduğunda gusül abdestini alacak, yine hafızlık yapıyor ise hıfzını ikmal etmeye sürdürecek. Ama kız çocukları bazen bir hafta, bazen daha uzun, belki daha kısa

en az 3 gün, en fazla 10 gün süresi haiz görebiliyorlar. Her ay bir hafta 10 gün hafızlıktan onların mahrum kalması, eğitimden geri durmaları anlamına geliyor.

Bu da pedagojik açıdan ciddi bir zafiyet

oluşturuyor. Bundan dolayı kız çocukları, hafızlık yapan kız çocuklarına bu durumda bir ruhsat verilebilir mi?

diye bir tartışma var. Bizim Hanefi uleması bu konuda da gayet net olmaz diyor.

Yani Hanefi mezhebine göre bunun hafızlığı mafızlığı yok. Haiz süresi boyunca şeyden uzak durmalı.

Hıfızdan yani Kur'an-ı Kerim okumaktan uzak durmalı. Ama şunu tavsiye ediyor Hanefi alimler

ayetleri kelime kelime bölerek tahriç, meharici huruf, tahsihi huruf çalışması yapabilir. Yani o da hıfız, hafızlık eğitiminin bir parçası. Yani mahreç çalışabilir.

Tahsihi huruf çalışabilir. Onlar da ayetleri kelimelerini bölmek suretiyle. Yani her bir kelimeyi ayrı ayrı okumak suretiyle. Ayetleri yine baştan sona okumayacak şekilde bunu yapabilir diyor Hanefi alimler. Maliki mezhebinde bir ruhsat var.

İmam Malik'in takipçileri. Onlar demişler ki hıfız için yani hafızlık eğitimi için kadınların Kur'an-ı Kerim okumalarında bir mahsur yoktur. Demişler.

Günümüzde de diyanetin ilmi haline fetva kitaplarına falan da bakarsanız bununla halledilebileceğine dair diyanetin bir görüş.

Din İşleri Yüksek Kurulu'nun görüş yayınladığını görüyoruz. Yani uygulamada sanırım bu

yönde Kur'an kurslarında tabii şeye göre değişebiliyor. Yani işte gruplara göre kursların kontrolünü kimdeyse onların görüşlerine göre uygulamalar değişebiliyor ama diyanetin bu konudaki

ruhsatından en azından bahsederek geçelim. Maliki mezhebinin bu görüşünü esas almak suretiyle hafızlık eğitiminin kadınların özel günlerinde de devam ettirilebileceğini söylüyor. Diyanet

bu yönde bir bununla amel edilebilir diyor. Yani illa edin demiyor ama bununla amel edilebilir diyor. Bir diğer yine Cünübken yasak olan şey Kabe-i Muazzama'yı tavaf etmek ve bir zaruret

olmadığı halde bir mescide bir cami-i şerife girmek ve içinden geçmek. Bu da haramdır. Yani cünüb erkekler olsun kadınlar olsun cünüb iken hayırlı iken asla Kabe'ye girilmez, tavaf edilmez herhangi bir caminin içine de girilmez.

Ama caminin avlusundan geçilebilir.

Hatta zaruret varsa caminin içinden de geçilebilir.

Yani mesela bir insan evine ulaşmak için caminin içinden mutlaka geçmesi gerekiyorsa bazen böyle eski kadim şehirlerde

Binalar iç içe ya, mecbur bir caminin içinden geçmeniz gerekiyor evinize ulaşmanız için.

Bu gibi zaruret durumlarında cevaz veriliyor ama zarureti yoksa caminin içine girmek caiz değil.

Avlusundan geçilebilir, müştemilatında kalınabilir.

Yani caminin müştemilatı işte Hoca Efendi'nin evi var, Müezzin Efendi'nin evi var falan.

Yani onlar ihtilam, haizlik, nifaslıyken yani eşleri orada tabi ki bulunabilir.

Kendileri de cünüp iken orada bulunabilirler ama caminin içerisine girmemek şartıyla.

İşte üzerinde ayet-i kerime yazılı bir levhayı, bir akçeyi elle tutmak.

Bunlar da yine caiz değil.

Evet, bir de mekruhlar var.

Yani cünüp iken yapılması mekruh olan şeyler.

Dini kitaplardan herhangi birini elle tutmak.

Biliyorsunuz dini kitaplarda ayet-i kerimeler, hadis-i şerifler çokça geçtiği için cünüp iken bu kitapları ele almak mekruhtur.

Elini ağzını yıkamadan yiyip içmek.

Cünüp bir kimse yemek yiyebilir mi?

Yiyebilir tabi ki, caizdir.

Şunu da söyleyelim.

Gusül abdesti yani ihtilam olduktan sonra hemen derhal gusül abdesti almak gerekmiyor.

Yani böyle bir farz yok.

Namaz vaktini geçirmeyecek şekilde bir aciliyet kesmeder.

Ama normal hemen derhal gusül abdesti almaya gerek yok.

O esnada bir şeyler yiyecek içecekse de elini ağzını mutlaka yıkamalı.

Elini ağzını yıkamadan yiyip içerse mekruh olur.

Kur'an'a bakmak mekruh değildir.

Yine Mustafa'ya dokunmak caiz değil ama

mahfaza içerisinde, bir kap içerisinde, bir çanta içerisinde taşımakta herhangi bir mahzur yok.

Evet.

Bire kadar devam edelim mi hocam?

Tamam bir 10 dakika teyemmümden de bahsedelim.

Ne demiştik?

Teyemmüm hem abdestin yerine hem de gusülün yerine geçen ruhsat temizliğidir.

Teyemmüm Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam ve ümmetine mahsus olarak verilen bir ruhsat.

Çok gerçekten değerli bir şey.

Daha önceki ümmetlerde teyemmüm diye bir şey yok.

Hazreti Peygamber Efendimiz ve ümmetine mahsus kılınan bir ruhsattır.

Hicretin 5. senesinde Beni Mustalik gazvesine çıkıyor Efendimiz ve ashab.

Bu gazvede işte bir sabah uyanıyorlar, abdest alacaklar, su yok.

Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam inen ayet üzerine kendisi teyemmüm alıyor ve ashaba da öğretiyor.

Ve hicretin 5. senesinden itibaren teyemmüm uygulamasının meşru kılındığını biliyoruz.

Şimdi teyemmümün, biliyorsunuz ne diyoruz?

Su bulunamadığı zaman teyemmüm almak caizdir.

Aslında bu iki maddesi var.

Cümleyi iki şekilde kurmak lazım.

Ya su bulunamadığı zaman veya herhangi bir sebeple suyu kullanamadığımız zaman.

Mesela su bulunabilir.

Ama suyu kullanamıyoruz.

Nedir mesela?

Bir rahatsızlığımız var.

Vücuda suyun temas etmemesi lazım.

Suyu kullanmaktan acziyet.

Veya yardım edilecek birisi yok.

Suyu bize taşıyacak, getirecek birisi yok.

Su var evde ama kullanamıyoruz.

Yürüyemiyoruz.

Kötürüm Allah korusun.

Rahatsızlanan bir kimse.

Yatalak bir hasta gibi.

Suyu kullanamayacak durumdaysa.

Veya işte soğuk.

Aşırı soğuk.

Gusül abdesti alması lazım.

İhtilam olmuş.

Ama işte o soğukta banyo yaparsa hastalanacağından korkuyor.

Veya hali hazırda hastalığının şiddetleneceğinden korkuyor.

İyileşmesinin gecikeceğinden korkuyor.

Bunları da yine teyemmüm almak caizdir.

İşte kuyu var.

İleride görüyoruz.

Su var.

Ama kuyunun etrafında yırtıcı hayvanlar dolaşıyor.

Veya işte düşmanlar var.

Silahlı insanlar var.

Mafya var.

Bu gibi durumlarda yine suyu kullanamadığımız için teyemmüm almak caiz.

Şimdi önce yani şehir içindeki durumla şehir dışındaki durum farklı.

Şehir içindeki durum dediğim gibi bazı hastalıklar veya manilerden dolayı suyu kullanamama halinde teyemmüm caiz.

Seferde ama daha çok tabi teyemmüm seferde malumunuz karşımıza çıkıyor.

Seferde de bir kimse işte yoldayken susuz kaldığı zaman bir mil ölçeğinde bir araştırma yapması lazım.

İşte buna diyorlar 4000 adımlık bir mesafe.

İşte bu kadar bir mesafe yani çapında yani toplamda 4000 adım ama böyle işte 300-500 adımlık sağa sola gidip gelmeler ile suyu araması lazım.

Suyu aramadan teyemmüme başvurmak caiz değil.

Yani önce suyu var mı yok mu bunu bir arayacağız.

Suyu bulamadığımız takdirde teyemmüm caiz hale geliyor.

Dediğim gibi su bulduk ama kullanamayacak durumdayız.

Mesela kuyuya gittik ama alet yok, kova yok, ip yok.

İçeri girip çıkarabilecek durumda da değiliz yani kendimize de güvenmiyoruz.

Veyahut da işte hayvanlar var yırtıcı hayvanlar var yaklaşamıyoruz.

Bu gibi durumlarda da yine teyemmüm alınması caiz.

Şimdi seferdeyiz suyumuz var ama sadece içmek için yetecek kadar suyumuz var.

Üç günlüğünde mesela bir yere yola çıktık eski seyahat şartlarını düşünün.

İşte hayvanın üzerinde yola çıkmışız gidiyoruz.

Sadece hayvanımıza ve kendimize yetecek kadar suyumuz var.

Teyemmüm almak yine caizdir.

Yol arkadaşımızda su var, bizim suyumuz bitti.

Yol arkadaşımızda su var, istedik.

Öncelikle istemek gerekiyor.

Verirse ne âlâ abdestimizi alırız, namazımızı kılarız.

Vermezse yapacak bir şey yok.

Yine teyemmüm caizdir.

Veriyor ama satıyor.

Diyor ki işte parasıyla veririm.

Ne kadar bir litre su? 5 lira.

Diyelim hani misli, ecri misli yani emsal değeri.

Üzerinden satıyorsa yine almak lazım.

Ama emsalin çok fevkinde, fahiş bir ücret talep ediyorsa yine teyemmüm caiz hale geliyor.

Hasılı yani sunun hiç bulunmaması veyahut da suyu kullanamayacak durumda olunması hallerinde teyemmüm bir ruhsat olarak caiz hale gelir.

Teyemmüm alan bir kimse teyemmüm bozulmasını gerektirecek bir durum olmadığı sürece

dilediği kadar namaz kılabilir.

Farz, vacip, sünnet fark etmez.

Dilediği kadar Hanefi mezhebine göre namaz kılabilir.

Diğer mezheplerde yani her namaz için ayrıca teyemmüm alması gerekir diyen mezhepler var ama Hanefi mezhebinde bir teyemmümle

abdest gibi olduğu için bir teyemmümle dilediği kadar namaz ve diğer ibadat-ı taat yerine getirilebilir.

Teyemmümün şeklinden de kısaca bahsedelim.

Teyemmüm hani ayet-i kerimede sa'iden tayyiba diye geçiyor ya

fe teyemmemu sa'iden tayyiba temiz topraktan, temiz aslında toprak diye çevirmemek lazım temiz kara parçasından alın.

Bu sa'id kelimesini bizim Hanefi alimler diyorlar ki yeryüzünü kaplayan her türlü madde.

Bu taş da olabilir, toprak da olabilir, madenler de olabilir, kiremit taşı da olabilir, kireç taşı da olabilir, sürme taşı da olabilir.

Yani aklınıza ne gelirse.

Yani dağ, toprak, yeryüzünü kaplayan her türlü

ama temiz olacak tabii üzerinde bir necaseti olmayacak her türlü maddeyle teyemmüm alınabilir.

Ama Şafii'de diyorlar ki sadece toprakla teyemmüm alınır.

Mesela Şafii mezhebinde kumla bile teyemmüm alınmaz.

Mutlaka toprağa temas etmek lazım.

Hanefi mezhebinde temiz olduğu takdirde yeryüzü cinsinden her şeyle teyemmüm almak caiz.

Teyemmüm de ilginç olan noktalardan birisi Hanefi mezhebinde teyemmümde niyet farzdır.

Abdest ve gusülde farz değildir ama teyemmümde niyet farz.

Niye? Çünkü teyemmüm zaten kelime anlamı niyet etmek demek.

Yönelmek anlamına geliyor.

Niyet etmek, bir şeye kast etmek, meyil etmek anlamına geliyor.

O yüzden Hanefi mezhebinde, diğer mezheplerde olduğu gibi teyemmümde niyet farzdır.

Bir de şöyle diyor Hanefiler, teyemmüm alan bir kimseyi dışarıdan izlediğimizde bize biraz absürt gelecek hareketler yaptığını görürüz.

Ne yapıyor adam? Elini toprağa buluyor, yüzüne sürüyor falan.

Komik gelebilecek, absürt gelebilecek hareketler yapıyor.

Abdest ve gusüldeki gibi değil.

Mesela abdest alan birini gördüğümüzde ne diyoruz? Bu adam elini yıkıyor, yüzünü yıkıyor.

Vücudunu temizliyor diyoruz.

Ama teyemmümde öyle değil.

Tam tersine vücudu toza bulama olduğu için bu tam anlamıyla sembolik bir ibadettir.

Manevi bir ibadettir.

O yüzden burada abdestten farklı olarak niyet alınması gerekir diyor Hanefi alimlerimiz.

İşte iki darp bir niyet derler değil mi?

Teyemmümün farzları bunlar.

İki darp bir niyet.

Önce niyet ediyoruz.

Niyeti de mutlak aslında almakta yarar var.

Yani işte hadesten taharet için niyet ediyorum şeklinde mutlak bir niyet alınırsa iyi olur.

Bununla her şey yapılabilir.

Ama özel bir eylem için bizzat maksut olmayan mesela Kur'an-ı Kerim okumak için teyemmüm almaya niyet ederseniz

sadece Kur'an okuyabilirsiniz.

Onunla namaz kılamazsınız.

Çünkü Kur'an okumak bizzat maksut bir ibadet değil.

Ama hadesten taharete, işte namaza diye bizzat maksut bir ibadete yönelik niyet alırsanız onunla her şeyi yapabilirsiniz.

Teyemmümü nasıl alıyoruz?

İşte temiz bir toprak parçasına, kara parçasına gidiyoruz.

İşte elimizi yere hafifçe vuruyoruz.

İleri-geri yapıyoruz.

Sonra kaldırıyoruz elimizi.

Çok toz olduysa silkeliyoruz hafif.

Sonra önce yüzümüzü meslediyoruz.

Yüzü de aynı tıpkı abdeste yıkadığımız gibi yani yüzün tamamına, saç bitiminden çene altına kadar, yanlara, her tarafına elimizi böyle ulaştırıyoruz.

Mesih yapıyoruz.

İkincisinde de ellerimizi dirseklerimize kadar meslediyoruz.

Bunun da şekli, sol elin parmaklarını işte önce dışarıdan böyle alıyoruz.

Bu şekilde geliyoruz.

Sonra dirsekten sonra dönüp böyle yani baş parmakla ikinci parmağı böyle alıp şöyle pardon serçe parmağı alıp böyle aşağı iniyoruz.

Sağ elle de sol ele aynı şekilde.

Önce dıştan alıyoruz.

Sonra içeriden aşağıya yapıyoruz.

Şekli bu şekilde.

Belki hiç teammüm alacak duruma düşmemişizdir.

Ama düşebiliriz yani.

Dünyanın bir türlü hali var.

Teammüm böyle bazı hani alimlerden böyle fezail menakıp babında rivayet edilir.

İşte yere abdestsiz adım atmamak babında.

Mesela yanlarında işte taş tuğla falan bulundururlarmış yataklarının hemen yanı başında.

Yastığın başında.

İşte ilk kalktığında onunla bir teammüm alıyor Hazret.

Sonra gidiyor işte abdest almaya.

Yani yere hiç abdestsiz adım atmamak için teammümle yataktan çıktıklarına dair bazı alimlerden böyle menakıplarda nakledilir.

Abdesti bozan her şey teammümü de bozuyor.

İlaveten suya erişmek.

Değil mi?

İlaveten yani teammümü bozan şey suya erişmek.

Suyu kullanabilecek duruma gelmek.

Bu da yine teammümü bozuyor.

Namaz kıllarken eğer su gelirse hani anlatılır ya adam işte eşeğin sesini duymuş falan.

Bir meşhur hani hikaye vardır.

Eşeğin sesini duyarsa yani suyunu taşıyan eşeğin sesini duyarsa henüz selam vermediyse namaz bozulur.

Ama namazını kıldı selam verdi namazını tamamladı.

Daha sonra suyu gördü hayvan geldi.

Su işte birileri getirdi su.

Kılmış olduğu namaza herhangi bir tesiri yok.

Yani o namaz Allah'ın izniyle makbuldür.

Ama daha sonra artık yeni namazlar kılamaz.

Tekrar edeyim yani namaz kılarken suya erişirse o teammüm hükümsüz hale geleceği için abdesti bozulmuş sayılır.

Yeniden abdest alması lazım ama namazı tamamladıktan sonra suya erişirse bir olumsuz etkisi yok.

Son cümle teammüm almak için namaz vaktinin girmesini beklemeye de gerek yok.

Yani suyu bulamadığımızdan bulamayacağımızdan eminsek gerekli araştırmaları yaptıysak henüz vakit girmeden de teammüm alabiliriz.

Diğer mezhepler buna izin vermiyor.

Onlar mutlaka vakitin girmesi gerekir diyorlar.

Eğer kişi suyu bulacağına dair bir ümitle taşıyorsa mesela yolculuk halinde bir şehre doğru yaklaşıyor.

Veya hayvanlar, kuşlar hareketli bir yere doğru gelmiş.

Demek ki buralarda su olabilir diye bir zanna eriştiyse teammümü geciktirmesi yani namazı vaktin sonlarına doğru geciktirmesi gerekir.

Yani müstahap olan budur.

Ama su bulacağına dair hiçbir ümit taşımıyorsa vakit girmeden de teammümünü alarak namazını kılabilir.

İnşallah böylelikle temizlik bahislerini tamamlamış olduk.

Önümüzdeki haftadan itibaren Allah'a izin verirse namaz konusuna inşallah geçeceğiz.

Ve ahiru da'vana enilhamdülillahi rabbil alemin.