Mecelle - Küllî Kâideler

11 Küllî Kaide:

“Bir emr-i hâdisin akreb-i evkātına izâfeti asıldır.”

الأصل إضافة الحادث إلى أقرب أوقاته

Ne zaman meydana geldiği kesin bilinmeyen bir olay, en yakın (en son) zamana nispet edilir.
Hukuk, belirsizliği geçmişe değil, en yakın zamana bağlar.

Terimleri açalım

• Emr-i hâdis: Sonradan meydana gelen olay

• Akreb-i evkāt: En yakın zaman

• İzâfet: Nispet etme, bağlama

• Asıldır: Hukukî esas kabul edilir

12 Küllî Kaide:

"Kelâmda asl olan ma‘nâ-yı hakîkîdir."

الأصل في الكلام الحقيقة

Bir söz söylendiğinde, o sözün mecazî, kinayeli veya örtük anlamı değil; ilk ve esas olarak gerçek (hakikî) anlamı esas alınır.

13 Küllî Kaide:

"Tasrîh mukābilinde delâlete i‘tibâr yoktur."

لا اعتبار بالدلالة في مقابلة التصريح

Bir konuda açık ve net bir ifade (tasrîh) varsa, örtük anlamlara, ima ve çıkarımlara (delâlet) itibar edilmez.

Kısaca: Açık söz varken ima dinlenmez.

Kavramları açalım

• Tasrîh:
  Açık, net, yoruma kapalı ifade (doğrudan söylenen söz)

• Delâlet:
  Dolaylı anlam, ima, işaret, çıkarım (sözün çağrıştırdığı ama açıkça söylemediği anlam)

• Mukābile:
  Karşısında, varken